Nabokovljevi leptiri

Uzorci koje je sakupljao autor „Lolite“ i samouki lepidopterolog izloženi su u kući u kojoj je proveo detinjstvo. Iako je stekao slavu kao autor književnih remek-dela „Lolite“ i „Blede vatre“, Vladimir Nabokov je u to vreme, takođe, bio aktivan sakupljač leptira, zbog čega je tek posthumno dobio visoko priznanje za svoje naučno istraživanje. U njegovom delu se leptiri pominju oko 570 puta, a preko 20 vrsta leptirova je dobilo ime po njegovim junacima. Dokazi strasti ruskog autora za lepidopterijom, naukom o leptirima, sačuvani su u njegovoj kolekciji svetlokrilih insekata u Nabokovljevom muzeju u Sankt Peterburgu. Nakon što je uhvatio svog prvog leptira sa 6 godina, Nabokovljeva radoznalost postala je opsesija. Kada je napunio 8 godina, doneo je jednog leptira svom ocu koji je, zbog političkih aktivnosti, bio u zarobljeništvu. Nakon što je zajedno sa porodicom pobegao na Krim 1917. godine zbog Oktobarske revolucije, proučavao je leptire kako bi odagnao nostalgiju za domom. Kada je umakao nacistima 1940. godine u SAD, dobio je posao kustosa u odeljenju za lepidopterologiju u Muzeju komparativne zoologije na Harvardu, gde je provodio vreme sortirajući i nameštajući leptire do 14 sati dnevno i ujedno je sakupljao leptire po celoj državi.



Razvio je teoriju, 1945. godine, o evoluciji leptira zasnovanu na sopstvenom ispitivanju leptira pod imenom obični plavac (Polyommatus blue), gde je prikupio podatke o njihovom kretanju u 5 talasa: od Azije preko Beringovog moreuza, južno u Čile, pre odlaska severno u Novi svet. Iako su njegove teorije odbacili savremeni lepidopterolozi, 2011. godine Londonsko kraljevsko društvo je objavilo nakon upotrebe tehnologije DNK sekvenciranja da je Nabokov u svojoj teoriji bio sasvim u pravu.
 
Nakon komercijalnog uspeha „Lolite“, Nabokov se vratio u Evropu 1958. godine u Švajcarsku delimično zbog leptira koji lete alpskim livadama. Radio je na dvema knjigama u vezi sa leptirima, „Butterflies of Europe“ i „Butterflies in Art“, koje nikada nije uspeo da završi. Nakon nezgodnog pada na alpsku padinu, za vreme potrage za leptirima, umro je 2. jula 1977. godine  u Lozani.
 
Iako strastven kolekcionar tokom celog života, jedine kolekcije koje i dalje postoje jesu one koje je lično napravio dok je živeo u SAD i Švajcarskoj. Ostaci kolekcije raštrikani su na više mesta u svetu: u Američkom prirodnjačkom muzeju u Njujorku, muzejima Harvarda i Kornela, Zoološkom muzeju u Lozani, i u Nabokovljevom muzeju u Ulici Boljšaja Morskaja, koji je napravljen u kući u kojoj se rodio 1899. godine.  Kuća je doživela značajne promene od kada su je Vladimir i njegova porodica napustili 1917. godine, ali u kući je i dalje ostala očuvana estetska lepota prohujalog vremena, naročito u dnevnoj sobi, gostinskoj sobi i biblioteci. Nabokovljevi čitaoci smatraju kuću „jedinom kućom na svetu“ koja se, kao prolazna leptirova lepota, redovno pojavljivala u prozi.    
 
Izvor: atlasobscura.com